සංචාරකයන්ගේ සිත් ඇද ගන්නා පොක්හාරා

කත්මණ්ඩු අගනුවර සිට කිලෝමීටර් 250 ක් විතර බටහිරෙන් සහ ලූම්බිණියට කිලෝමීටර් 200 ක් පමණ උතුරෙන් ඇති පොක්හාරා නගරය තමයි නේපාලයේ ඇති අංක එකේ සංචාරක පුරවරය. විශාල වශයෙන් සංචාරකයන් මෙහි ඇදී එන්නේ මෙහෙ තිබෙන සුන්දර දසුන් දැක ගැනීමටයි. පොක්හාරා වල දේශගුනය අපේ නුවරඑළියට තරමක් සමානකමක් දක්වනවා. ඒත් අපේ නුවරඑළියට වඩා දේශගුණික වෙනස්වීම් තියෙනවා. ඒ කියන්නෙ රස්නෙ කාලෙට ටිකක් රස්නෙයි. ශිත කාලයට සෑහෙන්න හීතලයි. මම තුන් වතාවක් පොක්හාරා ගියා වැඩ වලට සහ විනෝදය සඳහා.

ප‍්‍රථමයෙන්ම පොක්හාරාවට එන කෙනෙකුට දැක ගන්න තියෙන්නෙ විශාල මිරිදිය කලපුව. එය නමින් ‘‘ෆේවා ලෙක්’’ වෙනවා. නේපාලයේ විශාලත්වයෙන් දෙවන ස්ථානය ගනු ලබන මෙය නිර්මානය වී ඇත්තේ සේටි ගඟ හරස් කිරිමෙනුයි. මෙහි බෝට්ටු සවාරියක් යෑමේ හැකියාවක් ද තියෙනවා. යාන්ත‍්‍රික බෝට්ටු මෙහි ඇත්තේම නැහැ. හබල් බෝට්ටු පමණයි තියෙන්නෙ. මෙය මට දැනෙන හැටියට නම් අපේ කළාවැව විතර විශාලයි. හරිම සුන්දරයි. කෘත‍්‍රීමයි කියලා දැනෙන්නෙ නැහැ පොඞ්ඩක්වත්. ස්වාභාවික ශාඛ සහ සතුන් පවා දක්නට ලැබෙනවා. ෆේවා ලෙක් එක මැද සුවිශේෂී වූ හෝටලයක් තියෙනවා. ඒක ස්වාභාවික දුපතක් මැද ස්වාභාවිකව නිර්මානය කල සුවිශේෂි නිර්මානයක්. ඒත් එක්කම මැද තවත් දුපතක ශිව දේවාලයකුත් තියෙනවා. අවාසනාවකට මෙම දේවාලය තුල ඡායාරූපකරණය තහනම් කර තිබුනා. සංචාරක හෝටලයේ නවතින සංචාරකයන්ට හැර අනෙකුත් අයට ඇතුල්වීම එහිත් තහනම් කරල තිබුනා. මමත් ෆේවා ලෙක් එකේ බෝට්ටු සවාරියක් ගියා. මෙය අද්දර ලස්සන උද්‍යානයකුත් තියෙනවා.

ඊලග සුවිශේෂි වූ ස්ථානය තමයි ‘‘සරන්කෝට්’’ කියන ස්ථානය. මෙය පොක්හාරා නගරයේ සිට කිලෝමීටර 12 පමණ උතුරට ගමන් කළ විට හමුවන විශාල කන්දක (මීටර 1592) මුදුනක්. මෙය තමයි පොක්හාරා නගරයේ සිට පහසුවෙන්ම ලඟාවිය හැකි හොඳම බැලූම් ස්ථානය (View Point). කෙනෙකුට අවශ්‍ය නම් පැය දෙකක පයින් ගමනකින් හෝ පැය භාගයක කුඩා වාහන ගමනකින් මෙතැනට ලඟාවිය හැකියි. මෙහි ඇති සුවිශේෂත්වය නම් උඩ සිට දිශා හතරම බැලිය හැකිවීමයි. මීටර 1592 ක් උසින් පිහිටි සරන්කෝට් බැලූම් ස්ථානයේ සිට පොක්හාරා නගරය හරිම අපූරුවට පහලින් පේනවා. උතුරින් හරිම අපූරුවට හිමාල කඳුවැටියේ අන්නාපූර්නා දකුණ (මීටර 7219), අන්නාපූර්නා 1 (මීටර 8091), මච්රාපුච්රෙ  (මීටර 6993, හැඩය නිසා මාලූ වරල ලෙස හඳුන්වයි), අන්නාපූර්නා 3 (මීටර 7555), අන්නාපූර්නා 4 (මීටර 7525), අන්නාපූර්නා 2 (මීටර 7937) සහ ලම්ජුන්ග් හිමාල් කියන හිමකඳු දැක ගන්නට පුලූවන්. උදේ පාන්දරින්ම 4.30 ට විතර මෙතැනට යන්න පුලූවන් නම් අපේ සිරීපාදෙ වගේ ඉරසේවය බලාගන්නත් පුලූවන්. හවස 5 – 6 ට වගේ යන්න පුලූවන් නම් ඉර බැහැගෙන යන සුන්දර දර්ශනයක් බලා ගන්න පුලූවන්. මටනම් දෙකම බැරිවුනා වෙලාව අඩුපාඩු විම නිසා.

මීලඟට බලන්න ගියෙ ‘‘ඩෙවිල්ස් ෆෝල්ස්’’. මේකට නේපාලෙ කියන්නෙ ‘‘පටාලේ ඡාන්ගෝ’’ කියලා. ඒ කියන්නෙ යකාගෙ ඇල්ල. මේක තියෙන්නෙ පොක්හාරා වලට කිලෝමීටර් 02 ක් විතර දකුණට වෙන්න තන්සෙන් – බුට්වාල් හරහා ලූම්බිණි මාර්ගයෙ. මේකනම් යකාගෙම ඇල්ලක් තමයි. ඇල්ලෙ උඩ කොටස පටන් ගන්නෙ පාරෙන් දකුණු පැත්තෙ පොලව උඩින්. මේ දියපාර එක පාරටම පොලව යටට යනවා. මම හිතන්නෙ අඩි 150 විතර. පුදුම හිතෙනවා. සද්දෙ විතරයි. පොලව හේදිලා ගිය පාරවල් විතරමයි පේන්නෙ. හින්දු අය විශ්වාස කරන පරිදි මෙතැන තියෙනවා තමන්ගෙ සිතුම් පැතුම් ඉටු කර දෙන පොකුණක්. කාසියක් මේකට දාලා තමන් දෙයක් හිතුවාම ඒක සාර්ථක වෙනවා කියල තමයි නේපාල ජනයාගේ විශ්වාසය. මෙතන තිබුන අමුතුම ජාතියෙ මල් වර්ගයකුත්. ඒක පිපිල තිබුනෙ නැහැ. මාස 04 කට විතර පස්සෙ මම කත්මණ්ඩු වලදි දැක්ක මේවා පිපිල තියෙනවා. මල පල්ලෙහාටයි පැනලා තියෙන්නෙ.

ඉතින් කලින් ඇතුලට අතුරුදහන් වුන දියපාර බලන්න මම පොලව යටට අඩි 200 විතර බැස්සා ගුහාවකට. මේ ගුහාව තියෙන්නෙ පාරෙන් වම් පැත්තෙ කිලෝමීටර භාගයක් විතර දුරින්. ඒකෙ කටින් ඇතුලට බැහැලා පොලව යටින් මීටර හාර පන් සියයක් ඇවිදගෙන යන්න තියෙනවා. සමහර තැන්වලින් රිංගලා යන්නත් තියෙනවා. ටිකක් භයත් නැතුවාම නෙවෙයි. ත‍්‍රාසජනක අත්දැකීමක්. මේකෙ කෙලවරේ අර අතුරුදහන් වුන දියපාර දිය ඇල්ලක් වෙලා හරිම අපූරුවට පහලට වැටෙනවා. යකාගෙම ඇල්ලක් තමයි. පොලව යට දිය ඇල්ල. මේක දකුණු ආසියාවෙ විශාලම ගුහාව කියලත් කියනවා. කාලාන්තරයක් තිස්සෙ පස්තට්ටු සෝදාගෙන ගියපු හැටි බලාගන්නත් පුලූවන්. ඇතුලෙ තියෙන ගල් වර්ග, භූ විෂමතාවය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස්. පිටට ආවහම නිකන් පිස්සු හැදෙනවා.

පොක්හාරා වල මැණික් හම්බ වෙනවා. ඒවා සාමාන්‍යයෙන් හොඳ මිලකට මිලට ගන්නත් හැකියාව තියෙනවා. විදේශිකයන් වැඩිහරියක්ම පොක්හාරා වලට එන්නෙ මෙන්න මේ නිසා මම හිතන්නෙ.  අත්යන්ත‍්‍ර රෙදිපිළිත් මෙහෙ හරියට තියෙනවා. මාර පාටවල්.

මම හිතන්නෙ සෑහෙන්න තොරතුරු ලිවුවා. මම දැකපු විඳපු දෙවල් ඔයාලත් එක්ක බෙදා ගන්න  ඕන නිසා ලිවුවෙ. කියවලා බලලා අදහසක් ඉදිරිපත් කරන්න. යසෝධරා දේවියගේ ගම වන දෙව්දහ නුවර ගැන ලිපියක් මීලඟට ලියන්න බලාපොරොත්තු වෙනවා.

මේ ඡායාරූප ඔයාලට මෙන්න මෙතැනින් ෆ්ලිකර් එකෙත් බලන්න පුලූවන්

ආණ්ඩුව, විරුද්ධ පක්‍ෂය, වෘත්තීය සමිති සහ ජනතාව…..

මේක මට ඊමේල් එකට ආපු එකක්. කියවගෙන යනකොට තමයි තේරුනේ. ඔයාලත් කියවලාම බලන්නකෝ…..

දවසක්දා පුතා තමන්ගේ තාත්තගෙන් ඇහුවා මෙන්න මෙහෙම. ‘‘තාත්තෙ, මේ ආණ්ඩුව කියන්නෙ මොන වගේ එකක්ද?’’ කියලා.

ඉතින් තාත්ත දුන්න මෙන්න මෙහෙම උත්තරයක්. ‘‘මගෙ පුතේ, ආණ්ඩුව කියන්නෙ මෙන්න මේ වගේ සිද්ධියක්. දැන් බලපන් මම මට ඕන විදිහට වැඩ කරගෙන යනවනෙ. ඒ වුනාට උඹලගෙ අම්මා විරුද්ධ පක්ෂෙ වගේ හැම එකකටම බාල්දි පෙරලනවා. උඹගෙ අයියයි, අක්කයි ඉන්නවා නේද? උන් කොහොම හරි වෘත්තීය සමිති වගේ කෑ ගහල උන්දෙන්නගෙ වැඩ ටික ටක්කෙට වෙලාවට කර ගන්නවා. දැන් බලපන් උඹ. හැම එකාම උඹටනෙ සත්තම දාන්නෙ. උඹ හරියට පුතේ ජනතාව වගේ කිසිම දෙයක් කරගන්න බැරුව කාගෙන ඉන්නවා. ඔන්න ඕක තමයි පුතේ ආණ්ඩුව කියන්නෙ’’

පහුවදා උදේ නැගිට්ට පුතා කිවුවා ‘‘තාත්තෙ, තාත්තෙ මම දැක්ක, මම දැක්ක’’ කියලා. තාත්ත ෆුල් අප්සට් වෙලා ඇහුව මොනවද පුතේ උඹ මේ උදේ පාන්දරම දැක්කෙ කියලා.

මම ඔක්කොම දැක්ක තාත්තෙ, ආණ්ඩුව විරුද්ධ පක්ෂෙට පෙරලගෙන ගහනවා. වෘත්තීය සමිති මර නින්දේ. ඒ වුනාට තාත්තෙ ජනතාව අවදියෙන් කියලා.

මෙන්න කොල්ලා තනියම නානවෝ…….

අපේ දගකාරයා අද තනියම නාන්න  ඕන කියල එකම යුද්ධෙ. බලන්න මිනිහ තනියම ෂවර් එකෙන් නාන හැටි…..

(I had to remove one photo from the gallery. 

Thanks for the Comments and information!)

අපේ සුවිශේෂි දඹදිව වන්දනාවක (සංචාරයක) තතු…..

ආයෙමත් අපි දඹදිව වන්දනාවක ගියා. පෙර වන්දනා වලට වඩා මේකෙ සුවිශේෂත්වක් තියෙනවා. වන්දනාවෙ යන හැමෝම තමන්ගෙ වන්දනාව පටන් ගන්නෙ එහෙමත් නැත්නම් වන්දනා නඬේ ගුරුවරුන්ට අනුව පටන් ගන්න සිද්ධවෙලා තියෙන්නෙ දිල්ලියෙන්. ප‍්‍රධානම හේතුව තමයි වියදම. ඒකට වෙනත් හේතුත් නැතුවාම නෙවෙයි. එහෙත් අපි අපේ වන්දනාව පටන් ගත්තෙ සිද්ධාර්ථ කුමරු ඉපදුන ලූම්බිණියෙන්. දඹදිව විතරක්ම නෙවෙයි මේකෙදි අපි ගියෙ. තව තවත් සුප‍්‍රසිද්ධ තැන් කිහිපයකටත් ගියා. මේකට වන්දනාවක් කියනවට වඩා සංචාරයක් කියල කිවුවට කමක් නැහැ මම හිතන්නෙ. මම අපේ ගමනෙ විස්තර ලියන්නයි හදන්නෙ. මම හිතන්නෙ දඹදිව ගිය සහ යන්න සැලසුම් කරන හැමෝටම උදව්වක් වේවි.

අපේ මාර්ගය වුනේ. ලූම්බිණි, නේපාල කපිලවස්තු, නේපාලයේ පොක්රා නගරය, දෙව්දහ නුවර, ශ‍්‍රාවස්ථි, කුෂිනගර්, වෛශාලි, නාලන්දා, රාජ්ගිර්, බුද්ධගයා, වරනාසි, සාරානාත්, අලහබාද්, කජුරාවෝ, සාංචි, ඇල්ලෝරා, අජන්තා, සංකස්ස, ජායිපූර් හරහා දිල්ලි.

ඔන්න සංචාරය පුංචි හැඳින්වීමක් කලා. මේ හැමතැනකදිම මම ඡයාරූප ගත්තා. ඒවා ගැන විස්තරත් ගොඩක් හොයා ගත්තා. ඔයාලා හැමදෙනාටම වැදගත් වෙන නිසා ඊලඟ ලිපියෙ ඉඳලා මේ තැන් ගැන වෙන වෙනම ලියන්න පටන් ගන්නම්. තරහ වෙන්න එපා ටිකක් පරක්කු වුනාට…..

Presidents’ Visit in Lumbini

Hon. Mahinda Rajapaksha and the delegation visited the Sri Lanka Maha Vihara, Lumbini for its Opening Ceremony which was held on 30th October. On his way to the Sri Lanka Maha Vihara, he also visited the Mayadevi Temple in Lumbini. (See the Photos)

Pix By. Kawshala Kapila. (R) All rights Resereved. Publishing Prohibited

Pix By. Kawshala Kapila. (R) All rights Resereved. Publishing Prohibited

මෙහෙම හොඳයිද?

මෙයාව මට මුණ ගැහෙන්නෙ අපේ දඹුල්ලෙ පහල පන්සල ඇතුලෙදි. බලන්න එයාගෙ ස්ටයිල් එක….

Technical Details – f/9.0, Exposure 1/320 sec, ISO 200, Camera – Nikon D40

නොවැම්බර් මාසයේ අපේ රටේ සිදු කරන කඨින චීවර පූජාව හා එහි අනුසස්……….

බුදුදහමේ දැක්වෙන අයුරු මහා පින්කම් අටකි.
1. කඨින චීවර පූජාව
2. අටපිරිකර පූජාව
3. සංඝාවාස පූජාව
4. සඟසතු කොට දන් පිදීම
5. දහම් පොත් ලිවිම
6. කෙත්වතු පූජාව
7. බුද්ධ ප‍්‍රතිමා ඉදිකිරීම
8. වැසිකිළි සකසා පූජාකිරීම

මේවා බුදුදහමෙහි අට මහ කුසල් යනුවෙන් ද හැඳින්වේ. මෙහි මුලින් ම දැක්වෙන කඨින චීවර පූජාව ඉතාමත් ම වැදගත් පින්කමක් ලෙස සැලකේ. එයට හේතුව වන්නේ එය ගිහි – පැවිදි සම්බන්‍ධතාව, සිහිය, ගුණවත්කම හා සිල්වත්කම මත ම පදනම් වූ මහා පින්කමක් හෙයිනි.

කඨින චීවර පූජාව සඳහා සුදුසු කාලය

කඨින චීවර පූජාව සැදැහැවත් උපාසක උපාසිකාවන්ට සිතුණු පමණින් කළ හැකි පින්කමක් නොවේ. ඒ සඳහා නියමිත කාලයක් ඇත. ඇසළ පොහෝ දිනට පසුදින වස් සමාදන් වන උපසපන් භික්‍ෂූන් වහන්සේලා, වප් පොහොය දිනයේදී වස් පවාරණය කරති. ඉන් පසු ව වප් (ඔක්තෝබර්) පොහොය දින සිට ඉල් (නොවැම්බර්) පොහොය දින දක්වා කාලය තුළ පමණක් මෙකී කඨින චීවර පූජා සිදුකර ගත හැක. මෙම මාස දෙක අතර කාලය, චීවර මාසය, යනුවෙන් හැඳින්වේ. එම මාසයක කාලය තුළ මෙම පින්කමට සහභාගි නොවුණහොත් තවත් වසරක් බලා සිටීමට සිදු වේ.

කඨිනය යනු කුමක්ද?

කඨින යන වචනයේ තේරුම තද, ශක්තිමත් යන්න යි. මහ පොළව මෙන් කම්පා නොවන, මහාමේරුව මෙන් සුළඟින් නො සෙල්වෙන, වීදුරු පරිවතයක් මෙන් නොබිඳෙන,  ඉතා ශක්තිමත් වූ දෙය කඨිනය නමින් හඳුන්වයි. මෙම පින්කමින් ලබන ආනිසංස එලෙස ම ශක්තිමත් කරගැනීමට  තමන්ගේ මනස ද ශක්තිමත් කරගැනීම ඉතාමත් වැදගත් වේ. කඨින චීවරයක් පූජා කරන අවස්ථාවේ පූජා කරනු ලබන  ඕනෑම පූජා වස්තුවක් පුදන අයට ද මහත් ඵල මහානිසංස ලබාගත හැක.

කඨින චීවරය හා එහි වැදගත්කම

සාමාන්‍ය සිවුරක් පූජාකිරීමෙන් ලැබෙන අනුසස්වලට වඩා කඨින චීවරයක් පූජා කිරීමෙන් ලැබෙන අනුසස් අති විශාල ය. එය බුද්ධ දේශනාවේ මෙසේ සඳහන් වෙයි.

ගිරිරාජ සමං රාසිං
සංඝෙ දෙති තිචීවරං
එකස්ස කඨින දානස්ස
කලං නාග්ඝති සොළසිං

මහාමේරු පර්වතය දක්වා උසට  තුන්සිවුරු (තනිපට සිවුර, දෙපට සිවුර හා අඳනය) පූජා කළත්, කඨින චීවරයක් පිදීමෙන් ලැබෙන අනුසස්වලින් දහසයෙන් පංගුවක් හෝ නොලැබේ ය යනු එහි අදහස යි. කඨින චීවරය පූජා කිරීමෙන් ලැබෙන අනුසස් පිළිබඳ ව විමසීමේදී  පූජාව සිදුකරන්නාගේ සිතිවිලි සහ පූජාව ලබන්නාගේ ගුණවත්කම ඉතා වැදගත් වේ. පූජාව සිදුකරන්නා ඉතාම සැදැහැවත් හා කර්මය හා කර්මඵල විශ්වාස කරන්නෙකු විය යුතු අතර, පූජාව ලබන භික්‍ෂුව ද ගුණවත්කමින් යුක්ත විය යුතු ය. කඨින චීවරය ලබන භික්‍ෂූන් වහන්සේට ශික්‍ෂාපද පහකින් නිදහස ලැබීම ඉතා වැදගත් ප‍්‍රතිඵලයකි.

‘අත්‍ථරිත කඨිනානං වො භික්‍ඛවෙ පඤච කප්පිස්සන්‍ති,
අනාමන්‍තචාරො අසමාධානචාරො
ගණභොජනං යාවදත්‍ත චීවරං යොච තත්‍ථ චීවරුප්පාදො සො නෙසං භවිස්සති’

‘මහණෙනි, කඨිනයක් පිළිගත්තා වූ කඨිනයක් ඇතිරුවා වූ භික්‍ෂූන් වහන්සේට ආනිසංස පහක් ලැබේ’

1. අනාමන්‍තචාරො
භික්‍ෂූන් වහන්සේ නමක් තමන්වහන්සේ වැඩ සිටින ආවාසයෙන් පිටත වඩින විට කිසිවෙකුට හෝ කියා වැඩිය යුතු ය. කඨින චීවරයක් පිළිගත් භික්‍ෂූන් වහන්සේ නමකට කිසිවෙකුට නොදන්වා ආවාසයෙන් පිටවිමෙවන් කිසිදු ඇවැතක් සිදු නොවේ.

2.අසමාධානචාරො
සෑම දිනක ම අරුණු නැගෙන විට භික්‍ෂුව සමීපයෙහි තුන් සිවුර තිබිය යුතු ය. එසේ නොවුණහොත් ඇවැතක් සිදු වේ. එහෙත් කඨින චීවරයක් පිළිගත් භික්‍ෂූන් වහන්සේ නමකට තුන් සිවුර සමීපයෙහි නොතිබුණාට ඇවැතක් සිදු නොවේ.

3. ගණභොජනං
සැදැහැවත් දායකයින් භික්‍ෂූන් වහන්සේලාට සිය නිවසේ දානයකට පොදුවේ ආරාධනා කළ යුතුය. පෞද්ගලිකව ආරාධනයක් පිළිගතහොත් ඇවැතක් සිදු වේ. එහෙත් කඨින චීවරයක් පිළිගත් භික්‍ෂූන් වහන්සේ නමකට දායකයාට අනුග‍්‍රහ පිණිස පෞද්ගලික ව හෝ නිවසකට වැඩම කොට දානය වැළදීමෙන් ඇවැතක් සිදු නොවේ.

4. යාවදත්‍ත චීවරං
උපසම්පදා භික්‍ෂූන් වහන්සේ නමකට තුන් සිවුරක් අධිෂ්ඨාන කරගෙන පරිහරණය කරන්නේ නම්, ඊට අමතර ව සිවුරු පරිහරණය කළ නොහැක. එහෙත් කඨින චීවරයක් පිළිගත් භික්‍ෂූන් වහන්සේ නමකට සිවුරු  ඕනෑම ප‍්‍රමාණයක් පරිහරණය කළ හැක.

5. යො ච තත්‍ථ චීවරුප්පාදො සො නෙසං භවිස්සති
අන්‍ය අවස්ථාවන්හිදී සඟ සතුකොට පූජා කළ පූජාවන් තනි ව පරිහරණය කිරීම වරදකි. එහෙත් කඨින චීවරයක් පිළිගත් භික්‍ෂූන් වහන්සේ නමකට පූජා කරන ලද සියලූ ම දේවල අයිතිය හිමිවන අතර, සියල්ල පෞද්ගලික ව වුවද පරිහරණය කළ හැක.

දායකයාගේ චිත්තශක්තිය

තුන් මසක් පුරා වෙහෙසී, තුන් මසක් පුරා සිතුවිලි ගොඩ නගා, තුන් මසක් පුරා කි‍්‍රයාත්මක වී සංවිධානය කොට සිදුකරනු ලබන මෙම පින්කම ඉතා බලගතු වෙයි. මහා සංඝරත්නයට වස් විසීමට ආරාධනා කළ දින සිට මල් පින්කම්, බෝධි පූජා, පිරිත් දේශනා, ධර්ම දේශනා, අටපිරිකර පූජා, චීවර පූජා හා කප්රුක් පූජා ආදී බොහෝ අතිරේක පින්කම් රාශියකට යොමුවීමෙන් දායකයාගේ සිත තුළ ගොඩ නැගෙන්නේ අසිරිමත් කුසල චිත්ත පරම්පරාවකි.

කඨින පින්කම අතිශයින් දුර්ලභ පින්කමකි. එක් වසරකදී එක් විහාරස්ථානයක පූජා කළ හැක්කේ එක් කඨින චීවරයක් පමණි. උපසපන් භික්‍ෂුවක් වස් විසීම, වස් ආරක්‍ෂා කරගැනීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණු වේ. මෙවන් දුර්ලභ කරුණු සම්පූර්ණ කරගැනීමෙන් සිදුකරන පින්කමක් හෙයින් දායකයාගේ සිත ඉතාමත් බලවත් වෙයි.

බුද්ධ දේශනාව තුළ සඳහන් වන පූජා අතර තෙවරක් ම පූජා සිදුකරන පින්කම ද කඨින චීවර පූජාව යි. දායකයින් විසින් වස්ත‍්‍රයක් වශයෙන් පළමුවත්, චීවරයක් වශයෙන් පොදුවේ මහසඟරුවනටත්, මහසඟරුවන විසින් විනය කර්ම වාක්‍යයක් මගින් එක් භික්‍ෂුවකටත් මෙම චීවරය පූජා කෙරේ.  මෙයින් දායකයා තුළ ගොඩනැගෙනුයේ මහා කුසල චිත්ත ශක්තියකි.

සකල ක්ලේශයන් ප‍්‍රහීන කළා වූ උතුමන්ගේ එකී නික්ලේශී ගුණය වෙනුවෙන් මෙම කඨින චීවර පූජා කරනු ලැබේ. උන්වහන්සේලා කරුණා – මෛති‍්‍ර – ශ‍්‍රද්ධා – ප‍්‍රඥා  ගුණයෙන් අනන්ත ය. සම්බුද්ධ ශාසනය – බුදුදහම පවිත‍්‍ර ව අප වෙත දායාද කළ උතුමන් වහන්සේලාට පූජා කරන ලද මෙම කඨින චීවරය පූජා කිරීමෙන් ලැබෙන ආනිසංස අති විශාල ය.

කඨිනයේ අනුසස්

කඨින චීවරයක් පිළිගත් භික්‍ෂූන් වහන්සේ නමකට ලැබෙන ප‍්‍රතිඵලය මෙන් ම, එය පූජා කළ පින්වතුන්ට ද ආනිසංස විශාල ප‍්‍රමාණයක් හිමි වේ. උපනුපන් සියලූ භවයන්හිදී දිව්‍ය සම්පත්, මනුෂ්‍ය සම්පත්, පරිවාර සම්පත්, ආහාරපාන, ඉඳුම්හිටුම්, වස්ත‍්‍රාභරණ මෙන් ම සියලූදෙනාගේ ගරුබුහුමන්, වැඳුම්පිදුම්, පූජාසත්කාර ආදිය හිමි වේ. සියලූ දෙසින් පැමිණෙන සියලූ උපද්‍රවයන්ගෙන් ආරක්‍ෂාව ලැබේ. සියලූ පූර්ව අකුසල කර්මයන්ගේ විපාකවල බලපෑම අඩු වේ. රජ සම්පත්, සිටු සම්පත් හිමි වේ. චක‍්‍රවර්ති රාජ්‍ය සම්පත්තිය මෙන් ම ශක‍්‍ර සම්පත්තිය ද ලැබීමට හැකි වේ. කොතැනක ඉපදුණත් ආයුෂයෙන්, වර්ණයෙන්, සැපයෙන්, බලයෙන් හා ප‍්‍රඥාවෙන් ආඪ්‍ය වූ ජීවිත ම ලබයි. සියලූ ක්ලේශ බන්‍ධනයන්ගෙන් මිදී නිවන් අවබෝධ කරගැනීමටත් හේතු වාසනාව ලැබේ. කඨින චීවර පූජාවේ ආනිසංස නාගිත ථෙරාපදානය තුළින් අපට මනා ව අවබෝධ කරගත හැක. කල්ප අනූඑකකට පෙර විපස්සි බුදුරදුන් සමයෙහි මහා සංඝරත්නයට කඨින චීවරයක් පූජාකොට තමන් ලැබූ ආනිසංස, නාගිත තෙරුන් වහන්සේ විසින් ගෞතම බුදුරදුන් සමීපයෙහි අනාවරණය කරමින් ප‍්‍රකාශ කරන ලද ගාථා පෙළින් තෝරාගත් ගාථා කීපයක් මතු සදහන් වේ.

කඨිනදානං දත්‍වාන
සංඝෙ ගුණවරුත්‍තමෙ
ඉතොතිංසෙ මහාකප්පෙ
නාභිජානාමි දුග්ගතිං
ගුණයෙන් උතුම් ව මහ සඟරුවනට කඨින චීවරයක් පුදා කල්ප තිහක් තිස්සේ දුගතියක නූපන්නෙමි.

අට්ඨාරසන්‍තං කප්පානං
දෙවලොකෙ රමාමහං
චතත්‍තිංසක්‍ඛත්‍තුං
දෙවිෙන්‍දා දෙවරජ්ජමකාරයිං
කල්ප දහඅටක් දෙව්ලොව සැප වින්දෙමි. තිස්හතර වාරයක් සක්දෙව් රජව දෙව්ලොව රජ කළෙමි.

ආරපථෙ ආරපථෙ
චක්‍කවත්‍ති සුඛං ලභෙ
පදෙසරජ්ජං විපුලං
ගණනාතො අසංඛ්‍යයා
කඨින චීවරය මැසීමේදී ගසනු ලද ඉදිකටු පාර ගණනට චක‍්‍රවර්ති රාජ සම්පත් ලදීමි. මහත් වූ ප‍්‍රදේශ රාජ්‍යය ලැබූ වාර ගණන මෙතෙකැයි ප‍්‍රමාණ කළ නොහැක.

භොගෙ මෙ ඌණතා නත්‍ථි
කඨිනදානස්සිදං ඵලං
යත්‍ථ යත්‍ථුප්පජ්ජාමි
ලභිත්‍වා සබ්බ සම්පදං
පරිසානං උත්‍තමො හොමි
කඨිනදානස්සිදං ඵලං
මගේ භෝග සම්පත් කිසිදා අඩු නොවී ය. යම් යම් තැනක උපදිම් ද ඒ ඒ තැන සියලූ සම්පත් ලබා පිරිස අතර උත්‍තම තත්‍වයට පත්වීමි.

හත්‍ථි යානං අස්ස යානං
සිවිකංසන්‍දමානිකං
සබ්බං තං පටිලාභාමි
කඨිනදානස්සිදං ඵලං
ඇත් යානා අස් යානා සිවිකා යානා ආදී සියලූ යානයින් ලැබීමි.

රුක්‍ඛග්ගෙ පබ්බතග්ගේ වා
අන්‍තලික්‍ඛ ච භූමියං
යදා ඉච්ඡාමි දුස්සෙහි
සබ්බං පටිලාභාමහං
ගස් මුදුන්හිදී ද පර්වත මුදුන්හිදී ද අහසේදී හෝ භූමියේදී ද යම් වස්ත‍්‍රයක් කැමති වීම් ද ඒ සියල්ල ලැබීමි.

(පොත පත ඇසුරෙනි)

මගේ චූටි දුව……….

පහුගිය 20 වෙනිදා තමයි මගේ චූටි දුවගේ 0 වන උපන්දිනය. ඒ කියන්නෙ එයා මේ ලෝකෙට ආවෙ පහුගිය 20 වෙනිදා.බලන්න එයාගෙ හුරතල් ඡායාරූප ටිකක්……..

මේ එයා නිදාගන්න අලූත් ක‍්‍රමය

හප්පා නිදාගෙන හරිම මහන්සියි….

කොහොමද මගෙ ශක්තිමත් අත…..

මොකක්ද ඊළගට කරන්න තියෙන්නෙ…..

මේ එයාගෙ සුදු චූටි කකුල…..

අයියයි නංගියි. අයිය අපිටවත් නංගිව අල්ලන්න දෙන්නෙ නැහැ. ඒ තරමටම අයිය නංගිට ආදරෙයි….

එයාගෙ තාත්තගෙ අම්ම එක්ක. ඒ කියන්නෙ මගෙ අම්මත් එක්ක….

එයාගෙ තාත්තගෙ අම්මගෙ තාත්තයි, අම්මයි එක්ක. ඒ කියන්නෙ මගෙ සීයයි, ආච්චියි එක්ක (04 වන පරම්පරාවෙ 02 වෙනියා, 01 එකා මගෙ පුතා)

හරිම සුන්දරයි

ඉන්‍දියාවේ හා නේපාලයේ කපිලවස්තු පුර දෙක අතර ඇති සම්බන්‍ධතාව

සැබෑ කපිලවස්තුව පිහිටියේ නේපාලයේද ? නැතහොත් ඉන්‍දියාවේද? – 01 සහ නේපාලයේ කපිලවස්තුව යන ලිපිය හා බැඳේ.

දැනට නේපාලයේ කපිලවස්තු පුරය පිහිටි ස්ථානයේ සිට ගම මැදින් ඉන්‍දියාවේ කපිලවස්තු පුරය යනුවෙන් හැදින්වෙන ස්ථානයට යා හැකිය. මේ ස්ථාන දෙක අතර දුර කිලෝමීටර් 03 කට වඩා නැත. අප දන්නා තොරතුරු වලට අනුව බුදුරදුන් රහතන් වහන්සේලා 20,000 සමග කපිලවස්තුවට වැඩම කල බව සඳහන්ය. මේ අනුව මේ කපිලවස්තු දෙක ම එකක් මිස දෙකක් නොවන බැව් උපකල්පනය කළ හැක. මහා බි‍්‍රතාන්‍යය මගින් දේශසීමා නිර්ණය කර වෙන්කිරීමේදී මෙම වෙනස සිදුවී ඇති බැව් පෙනේ. එනම් නේපාල කපිලවස්තුවේ කොටසත් ඉන්‍දියාවට අයත් බිම් පෙදෙසක් වශයෙන් දේශසීමා නිර්ණය කිරීම හේතුකොට ගෙන මෙම අවුල පැනනැගී ඇත. පුරාවිද්‍යාඥ ඇලෙක්සැන්ඩර් කනිංග්හැම් විසින් ඉන්‍දියාවේ කපිලවස්තුව සොයාගන්නා යුගයේදී නේපාලයේ පාලකයා වූයේ කඩක් සම්සේර් නම් නරපතියා ය. ඔහු ස්වකීය පාලන ප‍්‍රදේශයට කිසිදු විදේශිකයෙකු ඇතුළු වෙනවාට විරුද්ධ විය. එම පදනම මත කනින්හැම්ට ද නේපාලයට පැමිණීමට නොහැකි විය. එහෙත් ඔහුගේ ශිෂ්‍යයින් විසින් හියුංසාන්ග්, ෆාහියන් ආදීන්ගේ දේශාටන වාර්තා අනුව යමින්, නිගිලිහවා හි කෝණාගම බුදුන්වහන්සේ උපන් භූමිය, කකුසද බුදුන් වහන්සේ උපන් ස්ථානය (ගොටීහවා) හා විඩූඪභයන් විසින් ශාක්‍යයන් සමූල ඝාතනය කළ ස්ථානය (සඟරහවා) ද හ`දුනාගන්නා ලදී. එසේම නවීන ඛුදාන් ප‍්‍රදේශයේ පිහිටි නිග්‍රෝධාරාමයත්, තිලෝරාකෝට් හි සුද්ධෝදන රජුගේ මාලිගාවත්, සුද්ධෝදන රජු හා මහමායා දේවිය ආදාහනය කළ ස්ථානය (ධම්මිහවා) ත් සොයාගන්නා ලදී . සුදොවුන් රජුගේ මාලිගය පිහිටියා යයි පිළිගන්නා බිම් පෙදෙස වටේට ම වෙල්යායවල් සමූහයක් පිහිටා ඇත. සුදොවුන් රජු විසින් වප්මගුල් උත්සවය පවත්වන ලද්දේ මෙම වෙල්යාය ඇසුරු කරගෙන බැව් උපකල්පනය කළ හැක.

සරකූප ළිද නමින් සොයාගන්නා ලද ස්ථානය මාලිගාව පිහිටි ප‍්‍රදේශයේ සිට ලූම්බිණිය දක්වා එන අතරමගදී හමුවේ. ක්‍ෂති‍්‍රය යුදශිල්ප නොදන්නා අයෙකුට යශෝදරාවන් විවාහ කර දීම සම්බන්‍ධයෙන් නැගුණු අභියෝග හමුවේ සිදුහත් කුමරු විසින් ශිල්ප දැක්වීමේදී, ඔහු විසින් විදින ලද හීයක් පොළව පළාගෙන ගොස් රැදුණු තැන මෙය යි. දරු උපත සදහා කපිලවස්තුවේ සිට දෙව්දහ නුවර සිය මව්පියන්ගේ නිවස බලා යාමට ආරම්භ කළ මහමායා දේවියට ලූම්බිණියේදී සිදුහත් කුමරුන් ලැබීමෙන් පසුව, දෙව්දහ ගමන නවතා ආපසු කපිලවස්තු පුරය බලා යන ගමනේදී, දැනට තෞලිහවා නමින් හදුන්වන නගරයේ අදටත් පවතින හින්‍දු දේවාලයට ගොස් දෙවියන්ගේ ආශිර්වාද ලබාගැනීමට සිතුණි. (එවකට මුළු රජ පවුලේ  හැම දෙනා ම හින්‍දු ආගම ඇදහූ අය වූහ). එහෙත් දෙවියන්ගේ ආශිර්වාදය ලබාගැනීමට කුමරුවන් දේව ප‍්‍රතිමාව ඉදිරියේ තැබූ විට, දේව ප‍්‍රතිමාව කුමරුවන් දෙසට නැමී ගිය බව ජනප‍්‍රවාදයේ පවතියි. මෙම දේවස්ථානයේ ඇති ශිවලිංගය සැබවින් ම ශිවලිංගයක් නොව අශෝක කුළුණක ම කොටසක් බව පෙනී යන අතර, ශිව ලිංගයේ පොළව මතුපිට ඇති කොටස මෙන් හතර ගුණයක කොටසක් පොළොව යට පවතිතැයි ගැමියෝ පිළිගනිති. එසේ ම අශෝක අධිරාජයන් විසින් කරවන ලද අශෝක කුළුණු සියල්ලේ ම ආකෘතිය නිමාව හා යොදා ඇති ගල් වර්ගය එක ම බැව් පෙනෙන අතර, එකී කුළුණුවලට ආවේණික ලක්‍ෂණ මෙම ශිව ලිංගයේද පවතින හෙයින් සැබවින් ම මෙය ශිව ලිංගයක් නොව අශෝක කුළුණක කොටසක් බැව් තීරණය කළ හැක. මෙම ස්ථානය කාශ්‍යප බුදුන්වහන්සේ උපන් ස්ථානය ලෙස පුරාවිද්‍යාඥයෝ විශ්වාස කරති.

නේපාලයේ කපිලවස්තු පුරයේ රජ මාලිගයෙහි සිට කිලෝමීටර් දෙක හමාරක් පමණ දුරින් නිග්‍රෝධාරාමයේ නටබුන් තිබේ. එහි පොකුණක් ද ඇත. රාහුල කුමරුවන් පැවිදි කළේත්, නන්‍ද කුමරුවන් පැවිදි කළේත් මෙම ආරාමයෙහි ය. ප‍්‍රජාපතී ගෝතමිය විසින් බුදුන් වහන්සේට සිවුරු පිරිකර පිදීම ආදිය සිදුවූයේත්, කඨින චීවර පූජාව ආරම්භ වූයේත් නිග්‍රෝධාරාමයේ දී ය. ඒ ස්ථානය හැදින්වෙන්නේ ඛුදාන් යන නමිනි. ධම්මපදට්ඨකථාවෙහි සුද්ධෝදනවත්‍ථුවෙහි දැක්වන පරිදි බුදුන්වහන්සේ කපිලවස්තු පුරයට ගොස් ඥාතීන් විසින් පෙරගමන් කොට තමන්වහන්සේ පිළිගත් පසු ව, ඥාතීන්ගේ මානය බිඳලීම පිණිස අහසෙහි රුවන් සක්මනක් මවා එහි සිට දහම් දෙසූයේත් (එකස්මිං සමයෙ සත්‍ථා පඨමගමනෙන කපිලපුරං ගන්‍ත්‍වා ඥාතීහි කතපච්චුග්ගමනතො නිග්‍රෝධාරාමං පත්‍වා  ඥාතීනං මානං බින්‍දනත්‍ථාය ආකාසෙ රතනචංකමනං ………..ධම්මං දෙසෙසි)  සුද්ධෝදන රජුට උත්තිට්ඨෙ නප්පමජෙඣ්‍ය……………හා ධම්මං චරෙ සුචරිතං ……. යන ගාථා දෙක දේශනා කළේත් නිග්‍රෝධාරාමයේදී ය. එසේ ම යශෝදරාවගේ උපදෙස් අනුව රාහුල කුමරු දායාද ඉල්ලා බුදුන්වහන්සේ වෙත ගියේත්  ලේකෝත්තර දායාදය ගනුව (ලොකුත්තර දායජ්ජං ගණ්හාති) යි කියා ඔහු ව පැවිදි කරවූයේත්, නිග්‍රෝධාරාමයේදී ය. තවද කුලය පහදවන භික්‍ෂූන් අතරින් ප‍්‍රථම ස්ථානය කාළුදායි තෙරුන්ට දී වදාළේත් නිග්‍රෝධාරාමයේදී ය. (අපදානට්ඨකථා – 55 භද්දියවග්ග). බුදුන්වහන්සේගේ ඥාතිපිරිස ස්වකීය ශ්‍රේෂ්ඨ ඥාතියා දකින්නෙමුයි රැස්ව බදුන් වහන්සේට හා භික්‍ෂූන්වහන්සේලාට වසන තැන් නිග්‍රෝධාරාමයෙහි කරවා මල් ගද විලවුන්  සහිත අත් ඇති ව, පෙර ගමන්කොට බුදුන් වහන්සේ නිග්‍රෝධාරාමයට කැඳවාගෙන ආ බැව් චරියාපිටක අටුවාවෙහි  අකිත්තිවර්ගයෙහි සදහන් වේ.

විඩූඪභයන් විසින් තමන්ට ශාක්‍යවංශීකයින් විසින් කරන ලද මදිපුංචිකමකට පළිගැනීම් වශයෙන් ශාක්‍යයන් සමූලඝාතනයට කපිලවත්‍ථුවට පැමිණි දෙවරකදී ම බුදුන් වහන්සේ විසින් එය වළක්වන ලදී. තුන්වන වර පැමිණි විඩූඪභයන් දැනට සගරවා නමින් හැදින්වෙන ස්ථානයේදී මහානාම ශාක්‍ය රජු හා තවත් කීපදෙනෙකු හැර ඉතිරි සියලූ ම ශාක්‍යයන් සමූලඝාතනය කර වළකට දමන ලදී. එම ස්ථානය පොකුණක් සේ ගඩොලින් බැද ඇති අයුරු අද පවා දැකගත හැක. නොමැරී ජීවත් වූ පිරිස කදුකර ප‍්‍රදේශයට පළාගිය අතර අදටත් කත්මණ්ඩු, භූටෝල් හා පල්පා ආදී කදුකර ප‍්‍රදේශයන්හි ශාක්‍ය වංශිකයින්ගෙන් පැවත එන්නන් ජීවත් ව සිටිති. ඔවුන් ධනධාන්‍යවලින් පොහොසත් ය. රන්, තඹ ආදී වටිනා ලෝහයන් සම්බන්‍ධ ව්‍යාපාරවල හෝ හෝටල් පාලනයෙහි යෙදීම ඔවුන් වැඩි පිරිසකගේ ජීවනෝපායය යි. නේපාලයේ කපිලවස්තු ප‍්‍රදේශයෙන් පළාගිය පිරිස ඉන්‍දියාවේ දැනට කපිලවස්තු පුරය යයි හැදින්වෙන පෙදෙසට සංක‍්‍රමණය වී නිවාස ඉදිකරගෙන පදිංචි වූ බවට මතයක් ඇති නමුදු, එය තහවුරු කිරීමට තරම් ප‍්‍රබල සාක්‍ෂියක් ලැබී නැත.

බුදුන් වහන්සේ 20,000ක් මහ රහතන් වහන්සේලා සමග කපිලවස්තු පුරයෙහි නිග්‍රෝධාරාමයෙහි වැඩ වාසය කළ බැව් කියවෙන හෙයින් ඒ 20,000 ක් දෙනා වහන්සේට නැවතීමේ පහසුකම් එම ස්ථානයෙහි තිබිය යුතු ය. එහෙයින් නේපාලයේ නිග්‍රෝාරාමයේ කොටසක් ඉන්‍දියාවේ ද පිහිටියා විය හැක. සර්වඥ ධාතන් වහන්සේලා ඉන්‍දියාවේ කපිලවස්තුවෙන් ලැබුණු බැව් සැබෑ වුවද (ශී‍්‍ර ලංකාවේ දන්ත ධාතුව භාර ව සිටින්නාක් මෙන්) අද දක්වා ම සර්වඥ ධාතූන් වහන්සේලා හැමවිට ම භාර ව සිටින්නේ මහා සංඝයා වහන්සේලා හෙයින්, මෙසේ හමුවූ සර්වඥ ධාතු ඉන්‍දියාවේ භික්‍ෂූන් වහන්සේලා භාරයේ තිබුණා විය හැක. ඒ අනුව ඒවා හමුවූ ස්ථානය ඉන්‍දියාවේ නිග්‍රෝධාරාමය වශයෙන් තහවුරු කිරීම අපහසු ය.

මේ අනුව සැබෑ කපිලවස්තුව නේපාලයේ බැව් ඉ`දුරා ම පැවසිය හැක.

irl+m <s`o kñka fidhd.kakd ,o ia:dkh ud,s.dj msysá m%foaYfha isg ¨ïìKsh olajd tk w;ru.oS yuqfõ’ CI;s%h hqoYs,am fkdokakd wfhl=g hfYdaordjka újdy lr oSu iïnJOfhka ke.=Kq wNsfhda. yuqfõ isÿy;a l=ure úiska Ys,am oelaùfïoS” Tyq úiska úosk ,o yShla fmd<j m<df.k f.dia /`ÿKq ;ek fuh hs’ ore Wm; i`oyd lms,jia;=fõ isg foõoy kqjr ish uõmshkaf.a ksji n,d hdug wdrïN l< uyudhd foaúhg ¨ïìKsfhaoS isÿy;a l=ureka ,eîfuka miqj” foõoy .uk kj;d wdmiq lms,jia;= mqrh n,d hk .ufkaoS” oekg f;!,syjd kñka y`ÿkajk k.rfha wog;a mj;sk ysJÿ foajd,hg f.dia foúhkaf.a wdYs¾jdo ,nd.ekSug is;=Ks’ ^tjlg uq¿ rc mjqf,a  yeu fokd u ysJÿ wd.u weoyQ wh jQy&’ tfy;a foúhkaf.a wdYs¾jdoh ,nd.ekSug l=urejka foaj m%;sudj bosßfha ;enQ úg” foaj m%;sudj l=urejka foig keó .sh nj ckm%jdofha mj;shs’ fuu foajia:dkfha we;s Ysj,sx.h ienúka u Ysj,sx.hla fkdj wfYdal l=¿Kl u fldgila nj fmkS hk w;r” Ysj ,sx.fha fmd<j u;=msg we;s fldgi fuka y;r .=Khl fldgila fmdf<dj hg mj;s;ehs .eñfhda ms<s.ks;s’ tfia u wfYdal wêrdchka úiska lrjk ,o wfYdal l=¿Kq ish,af,a u wdlD;sh ksudj yd fhdod we;s .,a j¾.h tl u neõ fmfkk w;r” tlS l=¿Kqj,g wdfõKsl ,CIK fuu Ysj ,sx.fhao mj;sk fyhska ienúka u fuh Ysj ,sx.hla fkdj wfYdal l=¿Kl fldgila neõ ;SrKh l< yel’ fuu ia:dkh ldYHm nqÿkajykafia Wmka ia:dkh f,i mqrdúoHd{fhda úYajdi lr;s’

fkamd,fha lms,jia;= mqrfha rc ud,s.fhys isg lsf,daóg¾ fol yudrla muK ÿßka ksf.%daOdrdufha kgnqka ;sfí’ tys fmdl=Kla o we;’ rdyq, l=urejka meúos lf<a;a” kJo l=urejka meúos lf<a;a fuu wdrdufhys h’ m%cdm;S f.da;ñh úiska nqÿka jykafiag isjqre msßlr msoSu wdosh isÿjQfha;a” lÀk Öjr mQcdj wdrïN jQfha;a ksf.%daOdrdufha oS h’ ta ia:dkh ye`oskafjkafka Lqodka hk kñks’ OïumoÜGl:dfjys iqoafOdaokjF:qfjys oelajk mßos nqÿkajykafia lms,jia;= mqrhg f.dia {d;Ska úiska fmr.uka fldg ;ukajykafia ms<s.;a miq j” {d;Skaf.a udkh ì|,Su msKsi wyfiys rejka ilaukla ujd tys isg oyï foiQfha;a ^tliañx iufh iF:d mGu.ufkk lms,mqrx .JFjd {d;Sys l;mÉpq.a.ukf;d ksf.%daOdrdux mFjd  {d;Skx udkx ìJokF:dh wdldfi r;kpxlukx ”””””’Oïux fofiis&  iqoafOdaok rcqg W;a;sÜfG kmamufcCOH”””””””’yd Oïux pfr iqpß;x ”””’ hk .d:d fol foaYkd lf<a;a ksf.%daOdrdufhaoS h’ tfia u hfYdaordjf.a Wmfoia wkqj rdyq, l=ure odhdo b,a,d nqÿkajykafia fj; .sfha;a  f,aflda;a;r odhdoh .kqj ^f,dl=;a;r odhÊcx .Kayd;s& hs lshd Tyq j meúos lrjQfha;a” ksf.%daOdrdufhaoS h’ ;jo l=,h myojk NsCIQka w;ßka m%:u ia:dkh ld¿odhs f;rekag oS jodf<a;a ksf.%daOdrdufhaoS h’ ^wmodkÜGl:d – 55 Noaoshj.a.&’ nqÿkajykafiaf.a {d;smsßi iajlSh fY%aIaG {d;shd olskafkuqhs /iaj nÿka jykafiag yd NsCIQkajykafia,dg jik ;eka ksf.%daOdrdufhys lrjd u,a .`o ú,jqka  iys; w;a we;s j” fmr .ukafldg nqÿka jykafia ksf.%daOdrduhg le|jdf.k wd neõ pßhdmsgl wgqjdfjys  wls;a;sj¾.fhys i`oyka fõ’

úvQVNhka úiska ;ukag YdlHjxYSlhska úiska lrk ,o uosmqqxÑlulg m<s.ekSï jYfhka YdlHhka iuQ,>d;khg lms,jF:qjg meñKs fojrloS u nqÿka jykafia úiska th j<lajk ,oS’ ;=kajk jr meñKs úvQVNhka oekg i.rjd kñka ye`oskafjk ia:dkfhaoS uydkdu YdlH rcq yd ;j;a lSmfofkl= yer b;sß ish¨ u YdlHhka iuQ,>d;kh lr j<lg ouk ,oS’ tu ia:dkh fmdl=Kla fia .fvd,ska ne`o we;s whqre wo mjd oel.; yel’ fkdueÍ cSj;a jQ msßi l`ÿlr m%foaYhg m<d.sh w;r wog;a l;auKavq” N+fgda,a yd m,amd wdoS l`ÿlr m%foaYhkays YdlH jxYslhskaf.ka mej; tkakka cSj;a j isá;s’ Tjqka OkOdkHj,ska fmdfydi;a h’ rka” ;U wdoS jákd f,dayhka iïnJO jHdmdrj, fyda fydag,a md,kfhys fhoSu Tjqka jeä msßilf.a cSjfkdamdhh hs’ fkamd,fha lms,jia;= m%foaYfhka m<d.sh msßi bJoshdfõ oekg lms,jia;= mqrh hhs ye`oskafjk fmfoig ixl%uKh ù ksjdi boslrf.k mosxÑ jQ njg u;hla we;s kuqÿ” th ;yjqre lsÍug ;rï m%n, idCIshla ,eî ke;’

nqÿka jykafia 20″000la uy ry;ka jykafia,d iu. lms,jia;= mqrfhys ksf.%daOdrdufhys jev jdih l< neõ lshfjk fyhska ta 20″000 la fokd jykafiag kej;Sfï myiqlï tu ia:dkfhys ;sìh hq;= h’ tfyhska fkamd,fha ksf.%dadrdufha fldgila bJoshdfõ o msysáhd úh yel’ i¾j{ Od;kaa jykafia,d bJoshdfõ lms,jia;=fjka ,enqKq neõ ienE jqjo ^YS% ,xldfõ oka; Od;=j Ndr j isákakdla fuka& wo olajd u i¾j{ Od;+ka jykafia,d yeuúg u Ndr j isákafka uyd ix>hd jykafia,d fyhska” fufia yuqjQ i¾j{ Od;= bJoshdfõ NsCIQka jykafia,d Ndrfha ;snqKd úh yel’ ta wkqj tajd yuqjQ ia:dkh bJoshdfõ ksf.%daOdrduh jYfhka ;yjqre lsÍu wmyiq h’

fï wkqj ienE lms,jia;=j fkamd,fha neõ b`ÿrd u mejish yel’

^mQcH rUqlaje,af,a pkaør;k iajdóka jykafiaf.a ,smshla weiqfrks&

සැබෑ කපිලවස්තුව පිහිටියේ නේපාලයේද ? නැතහොත් ඉන්‍දියාවේද? – 01

මගේ නේපාලයේ කපිලවස්තුව යන ලිපිය හා බැඳේ.

කපිලවස්තු පුරයේ පිහිටීම පිළිබද ව අද මත දෙකක් පවතී. ඒ අනුව ඉන්‍දියාවේ කපිලවස්තු පුරය බුදුන්වහන්සේගේ ජීවිතයට සම්බන්‍ධ බවට ඇතැමෙක් විශ්වාස කරන අතර, නේපාලයේ කපිලවස්තු පුරය සැබෑ කපිලවස්තු පුරය ලෙස ඇතැම්හු හදුන්වති. බෞද්ධ වන්‍දනාකරුවන්ගෙන් සියයට අනූපහක් ම කපිලවස්තු වන්‍දනාව සදහා සම්ප‍්‍රාප්ත වන්නේ ඉන්‍දියාවට යි. නේපාලයේ ද කපිලවස්තු පුරය නමින් ප‍්‍රදේශයක් ඇති අතර, එය නව කපිලවස්තු පුරය ලෙස හැදින්වේ. ඉන්‍දියානු රජය කියා සිටින්නේ තම දේශ සීමාවේ ඇති කපිලවස්තුව සැබෑ කපිලවස්තුව බව යි. අනෙක් අතට නේපාල රජය ද සිය බල ප‍්‍රදේශයේ ඇති කපිලවස්තුව බුදුන්වහන්සේගේ ජීවිතයට සම්බන්‍ධ සැබෑ කපිලවස්තුව බවට කරුණු දක්වයි. එහෙත් එක්සත් ජාතීන්ගේ අධ්‍යාපනික විද්‍යාත්මක හා සංස්කෘතික සංවිධානය (UNESCO) සැබෑ කපිලවස්තුව ලෙස පිළිගන්නේ නේපාල දේශ සීමාවේ ඇති කපිලවස්තු පුරය යි. එහෙත් සර්වඥ ධාතූන් වහන්සේලා ලැබී ඇත්තේ ඉන්‍දියාවේ කපිලවස්තු පුරයෙනි. ඉන්‍දියාවේ කපිලවස්තු පුරය යයි හැදින්වෙන සාවියේ දැනට ශුද්ධෝදන රජුගේ මාලිගාව පැවති ප‍්‍රදේශය වශයෙන් හදුනාගෙන ඇති භූමිභාගයට ඉතා ම ආසන්නයේ නිග්‍රෝධාරාමය පිහිටා ඇති බවට පිළිගැනේ. එහෙත් අප බුද්ධිමත් ව විමසා බැලූවහොත්, රජ මාලිගයකට ඉතා ම ආසන්න භූමි ප‍්‍රදේශයක විහාරයක් ඉදිකිරීමට රජ කෙනෙකු කෙසේවත් කැමතිවන්නේ නැති බැව් සිතාගත හැක. එමෙන් ම භික්‍ෂූන් වහන්සේලා ද එවන පරිසරයක විහාරස්ථානයක් ඉදිකරනවාට මනාප වන්නේ නැත.එය රජුටත් භික්‍ෂූන් වහන්සේලාටත් යන උභය පාර්ශ්වයට ම හිරිහැරයකි, කරදරයකි.

නේපාලයේ කපිලවස්තුව නමින් හදුනාගෙන ඇති භූමි භාගය අද තිලෝරාකෝඞ් යනුවෙන් හැදින්වේ. නේපාලයේ පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් අක්කර 15ක භූමි ප‍්‍රදේශයක් ශුද්ධෝදන රජුගේ මාළිගාව පිහිටා තිබූ ප‍්‍රදේශය වශයෙන් නිර්ණය කර වෙන් කර ඇත. මෙම රජ මාලිගය පිහිටි ප‍්‍රදේශය සාමාන්‍ය පොළෝ මට්ටමට වඩා උස් වූ බිම් පෙදෙසක පිහිටා ඇත. සුදොවුන් රජුගේ මාලිගයේ දොරටු වශයෙන් පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව මගින් දැනට දොරටු 4 ක් සොයාගෙන ඇත. නැගෙනහිර හා බස්නාහිර දොරටු දෙක අසළ කැණීම් කටයුතු දැනට අවසන් කර ඇත. ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ සිට ගෙන එන ලද අතිනවීන තාක්‍ෂණික උපකරණ මගින් ඉහත සදහන් කළ අක්කර 15ක භූමි ප‍්‍රදේශයේ පොළව යට පරීක්‍ෂා කිරීමේදී , තවමත් පොළව යට විශාල ගොඩනැගිලි පවතින බැව් හෙළි වී ඇත. මේ අනුව සිදුහත් කුමරුට සුඛෝපභෝගී අයුරින් දිවි ගෙවීම පිණිස සුදොවුන් රජු විසින් සාදා දෙන ලද රම්‍ය, සුරම්‍ය හා සුභ යන මාලිගා ද මතුවිය හැක. 1989 දී සිදුකරන ලද කැණීම් කටයුතුවලදී මාලිගාවේ මැද කොටසක් සොයාගෙන ඇත. අදටත් බටහිර දොරටුවේ සිට නැගෙනහිර දොරටුව දක්වා ප‍්‍රදේශයේ, බිම විසිරී ඇති පැරණි ගඩොල් දක්නට ලැබේ. කැණීම් කටයුතු මගින් තව තවත් සාධක සොයාගත හැකි වුවද නේපාල රජයට ඇති සීමිත වත්කම් අනුව කැණීම් කටයුතු සිදුකෙරෙනුයේ ඉතා මන්‍දගාමී අයුරිනි. මේ අනුව අනාගතයේදී පුරාවිද්‍යාත්මක වශයෙන් බොහෝ වැදගත් සොයාගැනීම් ලැබෙනු ඇත. පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් වසර කීපයකට පෙර සිදුකරන ලද කැණීම්වලදී මාලිගාව වටා පැවති පවුර හමුවී ඇත. එම අවස්ථාවේදී හමුවූ භාජන ආදිය, ඊට නුදුරින් ඇති පුරාවිද්‍යා කෞතුකාගාරයේ දැනට තැන්පත් කර ඇත. සිදුහත් කුමරුගේ උපතින් පසු එකුන්තිස්වැනි විය දක්වා සිදු වූ සියලූ සිදුවීම් මෙම මාලිගාව තුළ සිදුවී ඇති බැව් නිගමනය කළ හැක. නැගෙනහිර දොරටුව සිදුහත් කුමරුන් ගිහිගෙයින් නික්මුණු දොරටුව වශයෙන් හදුනාගෙන ඇති පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව, එය තහවුරු කරමින් ඉංගී‍්‍රසි සහ හින්‍දි භාෂාවන්ගෙන් දැන්වීම් පුවරුවක් ද සවි කර ඇත. නැගෙනහිර දොරටුවේ සිට කිලෝමීටර් කාලක පමණ ඈතින් ගරාවැටණු ස්ථූපය කන්‍ථක අසු ආදාහනය කළ ස්ථානය වශයෙන් හදුනාගෙන තිබේ. නැගෙනහිර දොරටුවට වම්පසින් කිලෝමීටර් 2ක් පමණ ඈතින් ස්ථූප දෙකකි. එකක් විශාල ය . අනෙක් ස්ථූපය තරමක් කුඩා ය. විශාල ස්ථූපය ඇති ස්ථානය සුදොවුන් රජු ආදාහනය කළ ස්ථානය වශයෙන්  ද අනෙක් ස්ථූපය මහමායා දේවිය ආදාහනය කර ඇති ස්ථානයේ ගොඩනැගූවක් වශයෙන් ද පිළිගැනේ. මාලිගාව අසළින් ගලා යන ගග පෙර භාගිරතී යනුවෙන් හැදින්වුණු අතර, දැන් හැදින්වෙන්නේ භාණු ගංගාව නමිනි.

බුදු රජාණන් වහන්සේ තමන් වහන්සේ ඉපදුණු ග‍්‍රාමය පිහිටා ඇත්තේ හිමාලය කදු වැටිය පාමුල යයි දක්වා ඇත (සූත‍්‍ර නිපාතය 422 ගාථාවේ සිට 426). උන්වහන්සේ ලූම්බිණියේ උපත ලැබුවද උන්වහන්සේගේ දෙමව්පියන් ජීවත්වූ බිම් පෙදෙස වූ කපිලවත්‍ථුව ගම වශයෙන් හැදින්වීම සාධාරණ ය. එහෙයින් එය ඉන්‍දියාවේ නොව නේපාලයේ පිහිටි බැව් උපකල්පනය කළ හැක. එසේ ම කපිලවත්‍ථුව – ලූම්බිණිය – දෙව්දහ නුවර යන බුද්ධචරිතයට සම්බන්‍ධ ස්ථාන තුන ම එකිනෙකට ආසන්න ව එක ම දේශයක් තුළ පැවතිය යුතු ය. දැනට ලූම්බිණිය හා දෙව්දහ නුවර නේපාලයේ ඇති බැව් තහවුරු වී ඇති හෙයිනුත් , ඉන්‍දියාවේ ලූම්බිණියක් හෝ දෙව්දහ නුවරක් නොමැති හෙයිනුත්, බුද්ධචරිතයට විශේෂයෙන් ම සිදුහත් කුමාර චරිතයට සම්බන්‍ධ කපිලවත්‍ථුව ද නේපාලයේ පිහිටි බැව් උපකල්පනය කළ හැක.

(පූජ්‍ය ආචාර්ය රඹුක්වැල්ලේ චන්‍ද්‍රරතන හිමියන්ගේ ලිපියක් ඇසුරෙනි. ඉන්‍දියාවේ හා නේපාලයේ කපිලවස්තු පුර දෙක අතර ඇති සම්බන්‍ධතාව මීලඟ ලිපියෙන්)

mQcH wdpd¾h rUqlaje,af,a pJør;k ysñ